Mỗi Đứa Trẻ Là Một Thế Giới – Nhưng Cha Mẹ Thường Dùng Một Cách Nuôi Dạy

Trong một gia đình có nhiều con, chúng ta thường nghe các bậc phụ huynh thở dài: “Cùng một mẹ sinh ra, cùng ăn một mâm cơm, cùng một cách dạy dỗ mà sao đứa thì ngoan ngoãn, đứa lại bướng bỉnh?”

Câu trả lời thật ra vô cùng đơn giản: Mỗi đứa trẻ là một thế giới hoàn toàn riêng biệt. Thế nhưng, thói quen lớn nhất của nhiều người làm cha mẹ lại là dùng chỉ một chiếc khuôn để uốn nắn những tâm hồn hoàn toàn khác nhau.

1. Cùng một công thức cho mọi đứa trẻ

Chúng ta sống trong một xã hội quen thuộc với những tiêu chuẩn chung: Con ngoan là phải biết nghe lời, học giỏi là phải giỏi Toán – Văn, đứa trẻ ngoan là đứa trẻ ngồi yên một chỗ… Từ đó, cha mẹ vô tình áp đặt một phương pháp nuôi dạy duy nhất cho tất cả các con:

• Sử dụng cùng một hệ quy chiếu: Đòi hỏi đứa trẻ có thiên hướng nghệ thuật, thích bay nhảy phải ngồi yên và chăm chỉ như đứa trẻ có tư duy logic, trầm tính.
• So sánh nội bộ:“Mẹ dạy anh con có cần nói nhiều đâu, sao đến lượt con lại khó khăn thế?”
• Đồng nhất nhu cầu cảm xúc: Cho rằng điều làm đứa con thứ nhất vui cũng sẽ khiến đứa con thứ hai hạnh phúc.

Khi áp dụng một cách nuôi dạy cứng nhắc, chúng ta vô tình vô hiệu hóa thế mạnh tự nhiên của con, đồng thời biến những điểm khác biệt của trẻ thành “sự bướng bỉnh”.

2. Sự thật: Không có đứa trẻ hư, chỉ có phương pháp chưa phù hợp

Một cái cây xương rồng không thể sống trong môi trường ngập nước như bông hoa Sung . Đứa trẻ cũng vậy.

• Một đứa trẻ hướng ngoại, năng động cần sự tương tác, trải nghiệm thực tế và những lời khen ngợi công khai. Nếu bị gò bó, trẻ sẽ dễ trở nên quậy phá để thu hút sự chú ý.
• Một đứa trẻ hướng nội, nhạy cảm lại cần sự lắng nghe sâu sắc, không không gian riêng tư và những lời góp ý nhẹ nhàng, riêng tư. Sự áp đặt hay la mắng gay gắt sẽ khiến trẻ thu mình vào vỏ bọc.
• Một đứa trẻ có cá tính mạnh, tư duy độc lập sẽ không chấp nhận câu lệnh “Con phải làm…”. Con cần được giải thích lý do rõ ràng và được tham gia vào quá trình đưa ra quyết định.

Khi cha mẹ coi sự khác biệt của con là “sự chống đối”, khoảng cách thế hệ sẽ ngày càng xa hơn. Nhưng khi nhận ra đó chỉ là ngôn ngữ riêng của từng đứa trẻ, chúng ta sẽ tìm được cách giao tiếp phù hợp.

3. Làm thế nào để “may đo” phương pháp nuôi dạy cho từng đứa trẻ?

Trở thành một người cha, người mẹ linh hoạt không có nghĩa là bạn phải thay đổi hoàn toàn nguyên tắc gia đình, mà là thay đổi cách thức truyền tải nguyên tắc đó đến từng đứa con của mình.

• Quan sát trước khi uốn nắn

Hãy dành thời gian quan sát con mà không mang theo bất kỳ sự định kiến nào. Con thích làm gì khi rảnh rỗi? Con phản ứng thế nào khi bị tức giận hay buồn bã? Con tiếp thu thông tin tốt nhất qua hình ảnh, âm thanh hay hành động? Quan sát chính là bước đầu tiên để hiểu “mật mã” cá nhân của con.

• Tôn trọng tốc độ và hành trình riêng

Mỗi đứa trẻ có một chiếc đồng hồ phát triển khác nhau. Đừng ép một bông hoa hướng dương phải nở cùng lúc với một hoa đào. Hãy ghi nhận sự tiến bộ của con so với chính con ngày hôm qua, thay vì so sánh con với anh chị em hay “con nhà người ta”.

• Cá nhân hóa cách giao tiếp và thể hiện tình yêu

• Với đứa trẻ coi trọng lời nói: Một lời khen ngợi, động viên chân thành sẽ là động lực lớn nhất.
• Với đứa trẻ coi trọng hành động: Một cái ôm, một buổi chiều cùng con lắp ráp đồ chơi sẽ có giá trị hơn ngàn lời nói.
• Với đứa trẻ coi trọng sự tôn trọng: Hãy lắng nghe ý kiến của con khi đưa ra quyết định.

4. Học cách làm cha mẹ của từng đứa con

Nhà tâm lý học Virginia Satir từng nói: “Gia đình là nơi con người được tạo ra”. Làm cha mẹ không phải là một vị trí cố định, mà là một quá trình học hỏi không ngừng. Sinh đứa con thứ nhất, bạn học cách làm cha mẹ của đứa con thứ nhất. Sinh đứa con thứ hai, bạn lại phải học lại từ đầu cách làm cha mẹ của đứa con thứ hai.

Sự trưởng thành của cha mẹ nằm ở chỗ: Dũng cảm cởi bỏ chiếc khuôn cũ để ôm trọn lấy thế giới riêng biệt của mỗi đứa con,

Lời kết

Mỗi đứa trẻ sinh ra đều mang theo một bản sắc riêng biệt. Hãy biến ngôi nhà của bạn thành một khu vườn – Nơi mỗi loài hoa đều được chăm sóc bằng loại dinh dưỡng, cách thức phù hợp nhất để tự do tỏa sắc hương.

Bạn đang mong muốn tìm hiểu sâu hơn về tính cách và xu hướng phát triển của từng bạn nhỏ trong gia đình mình? Hãy để Tư vấn Hoa Hướng Dương đồng hành cùng bạn trên hành trình thấu hiểu và “may đo” phương pháp nuôi dạy phù hợp nhất cho tổ ấm của mình nhé!