Cách xử lý trẻ ăn vạ theo 5 cấp độ

Khi các con dần lớn lên, sẽ trả qua một loạt thay đổi về tâm lý, thể chất. Và thể hiện tính cách độc lập của mình. Con sẽ ăn vạ bằng các hành động như: khóc lóc, cắn, cào, cấu xé, la hét,… mỗi khi gặp phải những vấn đề không vừa ý. Các bố mẹ xử lý những tình huống đó như thế nào đây?

Hiệu trưởng trường mầm non Golden Kids – cô giáo Lê Thanh với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề cho rằng: Nhiều bố mẹ xót con, liền dỗ dành và đáp ứng những yêu cầu của con. Một số bố mẹ khác không giữ được bình tĩnh thì la mắng, thậm chí dùng đòn roi để con nghe lời. Thế nhưng, cả hai cách đều khiến cho tình huống trở nên tồi tệ hơn. Nhiều trường hợp, các con còn hung dữ lao vào bố mẹ để cấu, đánh nữa.

Trong tiếng Anh, có thuật ngữ Tantrum để chỉ sự bướng bỉnh, giận dữ hay là thói ăn vạ ở trẻ nhỏ. Cô Lê Thanh cùng các cô giáo mầm non đã nghiên cứu, tham khảo nhiều tài liệu liên quan đến vấn đề này. Và đưa ra hướng giải quyết những cơn ăn vạ của trẻ theo 5 cấp độ như sau:

Cấp độ 1: Giận dữ

Bố mẹ có thể nhận ra thông qua tiếng la hét lớn, trút cơn giận vào đồ chơi hay người khác ở trẻ. Thời gian diễn ra cấp độ này khá ngắn. Chỉ kéo dài khi có ai đó tác động vào cảm xúc này.

Cấp độ 2: Giận dữ và buồn bã

Trẻ bắt đầu mếu máo khóc, giãy giụa giảm dần. Thời gian diễn ra khá dài, chiếm khoảng 40% tổng thời gian Tantrum

Cấp độ 3: Đừng chạm vào con

Trẻ bắt đầu những biểu hiện giãy nảy lên khi bạn cố chạm vào con hay dỗ dành con. Thời gian diễn ra khá ngắn, chiếm khoảng 10% tổng thời gian Tantrum

Cấp độ 4: Con cần cái ôm

Trẻ bắt đầu giảm đi những biểu hiện thái quá, nhìn ngó xung quanh. Cơn khóc có thể vẫn còn, nhưng chịu khó nín khóc khi nghe ai đó nói đến con. Thời gian này cũng khá ngắn, khoảng 10%.

Cấp độ 5: Hết giận

Não trẻ nhỏ khó có thể mang cơn giận hơn 1 giờ đồng hồ. Vì trẻ con luôn trong trạng thái học hỏi cảm xúc. Các bố mẹ để ý trẻ sẽ quên và chơi lại món đồ khi nãy đã đập phá. Hay trẻ sẽ có thái độ bình thường với người ở gần con.

Các bố mẹ hiểu được qui luật Tantrum, để có thể giải quyết tốt khi xảy ra tình huống Tantrum.

Bất cứ tác động nào lên cấp độ 2 (như dụ dỗ, đánh lừa, mua đồ chơi,…) để bé quên hay chuyển sang cấp độ 5 thì Tantrum lần sau sẽ mãnh liệt hơn. Và bố mẹ phải dỗ con nhiều thời gian, vất vả hơn.

Theo cô Lê Thanh, tác động tốt nhất để tránh cơn ăn vạ của con là: Để con tự trả qua cấp độ 1,2,3 trong an toàn. Điều này giúp con trưởng thành hơn trong cảm xúc. Bố mẹ chỉ nên tác động khi con ở cấp độ 4. Và để con tự nhiên trải qua cấp độ 5 là điều được khuyến khích.

Vậy khi trẻ ăn vạ, bố mẹ cần làm gì?

Đầu tiên, cắt ngay nguồn năng lượng gây ra Tantrum. Đừng lo lắng khi Tantrum quá đà ở cấp độ 1,2 và 3. Bố mẹ chỉ cần giữ im lặng, cất những món đồ hay những tình huống gây ra Tantrum của con.

Các bố mẹ phải đủ cứng rắn và kiên nghị trong suốt khoảng thời gian đó của con ở các cấp độ 1,2 và 3. Khi con ở cấp độ 4, bố mẹ có thể nói chuyện và đừng ngại ngần dành cho con cái ôm tha thứ.

Con càng hét to thì bố mẹ càng nhỏ nhẹ, kìm chế. Tuyệt đối không lớn tiếng quát nạt con. Điều này chỉ tăng thêm sự kích thích để trẻ ăn vạ thêm. Sự bình tĩnh và giọng nói nhỏ nhẹ của bố mẹ sẽ phần nào giúp bé bình tĩnh trở lại.

Khi con ăn vạ, thay vì ép con làm theo ý mình, bố mẹ hãy cho con cơ hội được lựa chọn. Có thể trẻ đang giận giữ vì bị ép buộc làm điều trẻ không muốn.

Nếu đang ở nơi công cộng, bố mẹ có thể giả vờ như đang ở nhà. Để không bị ảnh hưởng bởi những người xung quanh và giúp con bình tĩnh, bớt căng thẳng hơn.

Dù thế nào, cơn ăn vạ cũng sẽ qua đi. Nhưng chính cách bố mẹ ứng xử sẽ mang lại một bài học lớn về cách sống, về kiểm soát cảm xúc và điều chỉnh hành vi của con.

Hầu như trẻ nào cũng biết ăn vạ. Nhưng chúng trở thành người có nhân cách, điềm tĩnh, chín chắn, biết thỏa thuận, biết nghe phải trái, biết suy nghĩ trước sau về các hành vi của mình phụ thuộc rất nhiều vào cách phản ứng của các bố mẹ đấy.